«MARKAZIY OSIYO – ISLOM MADANIYATI VA SANʼATI ÖÇOĞI» turkumi doirasida xalqaro onlayn ILMIY SEMINAR bölib ötdi.

Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Islom hamkorlik taşkilotining Islom tarixi, san’ati va madaniyatini tadqiq qiliş markazi (IRCICA) hamkorligida «MARKAZIY OSIYO – ISLOM MADANIYATI VA SANʼATI ÖÇOĞI» turkumi doirasida xalqaro onlayn ILMIY SEMINAR bölib ötdi. Unda Özbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Şarqşunoslik instituti, Özbekiston xalqaro islom akademiyasi, Özbekiston Milliy arxivi, Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Samarqand va Buxorodagi oliy öquv yurtlari professor-öqituvçi va talabalari, Markaz ilmiy xodimlari, IRCICA vakillari hamda Turkiya va Germaniyadan tadqiqotçilar hamda "Turon" ilmiy markazi olimlari qatnaşdi.


Seminarda Samarqand viloyati “Maxdumi A'zam Dahbediy ilmiy-tadqiqot fondi” raisi, manbaşunos va şajaraşunos olim, Samarqand davlat universiteti katta ilmiy xodimi, islom tarixi va ansob ilmi böyiça xalqaro Phd doktori, "Turkiston Sayyidlari va Eşonlari" xalqaro taşkilotining faxriy şajaraşunosi, naqib Komilxon Kattayev «HANAFIYALIKNING SAMARQAND RAYOSAT RAISLARI VA ULARNING ZIYORATGOHLARI» mavzusida ma’ruza qildi. Onlayn xalqaro ilmiy seminarga admin-kordinatorlik vazifasini Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi bölim boşliği, "Turkiston Sayyidlari va Eşonlari" xalqaro taşkilotining faxriy yorliği sohibi va phd doktori Mirzo Mehrojiddin Amonov olib bordi.

Mazkur onlayn xalqaro ilmiy Seminarda Örta Osiyo va çet el davlatlaridagi professor olimlar bilan bir qatorda tadqiqotçi olimlar ham qatnaşdilar. Jumladan, "Turkiston Sayyidlari va Eşonlari" xalqaro taşkiloti hamda "Turon" ilmiy markazining manbaşunos va nasabşunos mutaxassisi, dr. Sayyid Ilhomxon Baxodir ham xalqaro seminarda iştirok etdi.


“Maxdumi A'zam Dahbediy ilmiy-tadqiqot fondi” raisi, manbaşunos va şajaraşunos olim, dr. Komilxon Kattayev dastavval Samarqand tarixiga atrofliça töxtalib, köplab tarixiy manbalardan olingan ilmiy maʼlumotlar bilan örtoqlaşdi. Samarqand allomalari haqida söz yuritib, şaharda joylaşgan maşhur Çokardiza qabristonida abadiy qönim topgan buyuk imom va olimlar nomlarini keltirdi. Uning taʼkidlaşiça, uluğ ulamolar xokining köpligi böyiça Madinadagi Boqiya va Makkadagi Muallodan taşqari dunyodagi heç bir qabriston Çokardizaga teng kelolmaydi. Bu yerda hanafiylik mazhabining Imom Moturidiy, uning ustozi Imom Sammosiy, Imom Abulqosim Hakim, Imom Abu Lays, Imom Abu Muʼin Nasafiy, Imom Najmiddin Umar Nasafiy, Imom Kundiy, Imom Marğinoniy, Imom Yozdah kabi uluğ imomlar yotibdi.
Manbalarga köra, qabriston hududi Samarqandning buyuk imomlaridan biri Imom Sammosiyning boği bölgan. Imom Moturidiy özidan 60-70-yil avval yaşagan va öz boğining markazidagi tepalikka dafn etilgan Sammosiyning oyoq tomoniga kömişni vasiyat qilgani bu insonning naqadar uluğ darajaga ega ekanidan dalolat beradi. Birinçi bölib, uning egasi kömilgan boğ IX asr oxiri – X asr boşlarida allomalar qabristoni sifatida şakllangan. Taʼkidlanganidek, Samarqand zaminining özidagina şunçalik köp alloma ötganki, boşqa yurtlarda bu hol kuzatilmagan. Hozirgaça bu zaminda dunyo miqyosida taniqli eng buyuk allomalardan 25 nafarining qabri aniqlangan. Kelgusi tadqiqotlar natijasida ularning soni ortişi aniq. Uluğlarimizning aksariyati fiqh, hadis, kalom ilmi ulamolari, qolganlari tasavvuf tariqati namoyandalari va davlat arboblari bölgan.
Maʼruzaçi olim Imom Buxoriy, Imom Dorimiy, Imom Şamsulaimma Halvoyi va Samarqand hanafiylik mazhabi rayosati raisi Imom Ali Söğdiy, şuningdek, Abul Hasan Rastuğfoniy, Imom Ali Pazdaviy, Samarqandda salkam 400 yilga yaqin oldinma-ketin sadr, qozi va qozikalonlik mansablariga sarafroz bölgan Mirakoniy sayyidlar haqida, Sayyidotoyi va Maxdumi A'zamiy sayyidlar hamda iştixonlik olimlar hayoti va ijodiga oid maʼlumotlar ham berdi. Olim eng buyuk imom va allomalar qabri, qabrtoşlarini izlab topiş va örganiş yuzasidan olib borilayotgan tadqiqotlar hamda ziyoratgohlarini obod qiliş böyiça qilinayotgan işlarga ham alohida eʼtibor qaratdi.
Xalqaro seminar iştirokçilari va olimlarning ma'ruzaçiga bergan savollariga ilmiy javoblar beriş bilan yakunlandi.
"Turkiston Sayyidlari va Eşonlari" xalqaro taşkiloti MATBUOT XIZMATI










